حجم معاملات (Trading Volume یا Volume) به تعداد اوراق بهادار، مانند سهام، که در یک بازه زمانی مشخص میان خریداران و فروشندگان معامله میشود، گفته میشود. این بازه زمانی میتواند یک روز، یک هفته، یک ماه یا هر دوره زمانی دیگری باشد، اما در بازار سرمایه ایران، منظور از حجم معاملات معمولاً تعداد سهام معاملهشده یک نماد در طول یک روز معاملاتی است.
بهعنوان مثال، اگر در یک روز معاملاتی ۱۲ میلیون سهم از یک شرکت بین سرمایهگذاران خرید و فروش شود، حجم معاملات آن نماد در آن روز ۱۲ میلیون سهم خواهد بود. توجه داشته باشید که حجم معاملات بیانگر تعداد سهام معاملهشده است، نه تعداد دفعات انجام معامله؛ بنابراین ممکن است هزاران معامله انجام شده باشد، اما مجموع سهام جابهجاشده همان حجم معاملات را تشکیل دهد.
حجم معاملات یکی از مهمترین شاخصهای سنجش میزان فعالیت و نقدشوندگی یک سهم به شمار میرود. بهطور معمول، افزایش حجم معاملات نشاندهنده افزایش مشارکت سرمایهگذاران و توجه بیشتر بازار به یک نماد است. همچنین بسیاری از تحلیلگران تکنیکال از حجم معاملات برای ارزیابی اعتبار روندهای قیمتی استفاده میکنند؛ به این معنا که رشد یا افت قیمت زمانی از اعتبار بیشتری برخوردار است که با افزایش حجم معاملات همراه باشد.
البته حجم معاملات بهتنهایی مبنای مناسبی برای تصمیمگیری نیست و باید در کنار عواملی مانند روند قیمت، ارزش معاملات، وضعیت عرضه و تقاضا، اخبار منتشرشده و سایر ابزارهای تحلیلی بررسی شود. برای نمونه، حجم بالای معاملات میتواند ناشی از ورود سرمایهگذاران جدید، انتشار یک خبر بااهمیت یا حتی افزایش عرضه از سوی سهامداران عمده باشد؛ بنابراین تفسیر صحیح آن تنها با درنظر گرفتن شرایط کلی بازار امکانپذیر است.
پینوشت: «واژهیار» مجموعه بسته آموزشی مبتنی بر متن است که سعی میکند طبق یک خط سیر کاربردی، مفاهیم پایهای بازار سرمایه و بازارهای مالی رو به صورت ساده، کوتاه و روان برای مخاطبان تشریح کند.
