حقوق صاحبان سهام، بخشی از دارایی‌های شرکت است که پس از کسر تمام بدهی‌ها از مجموع دارایی‌ها باقی می‌ماند و به مالکان شرکت تعلق دارد. این مفهوم در صورت‌های مالی، نشان‌دهنده سهم حسابداری صاحبان شرکت از خالص دارایی‌های آن است و معمولاً در ترازنامه با عنوان «حقوق مالکانه» نیز گزارش می‌شود.
حقوق صاحبان سهام از اجزایی مانند سرمایه ثبت‌شده، سود یا زیان انباشته، اندوخته‌ها و سایر اقلام مرتبط تشکیل می‌شود. این اقلام با توجه به ساختار شرکت و استانداردهای حسابداری قابل‌اعمال ممکن است متفاوت باشند. افزایش سود انباشته یا آورده جدید سهامداران می‌تواند حقوق صاحبان سهام را افزایش دهد؛ در مقابل، زیان انباشته ممکن است آن را کاهش دهد.
برای مثال، اگر مجموع دارایی‌های یک شرکت ۵۰۰ میلیارد تومان و مجموع بدهی‌های آن ۲۰۰ میلیارد تومان باشد، حقوق صاحبان سهام شرکت برابر با ۳۰۰ میلیارد تومان خواهد بود. این مبلغ نشان می‌دهد که پس از کسر بدهی‌ها از دارایی‌ها، چه میزان خالص دارایی در حساب‌های شرکت به صاحبان آن تعلق دارد.
حقوق صاحبان سهام یکی از شاخص‌های مهم برای بررسی وضعیت مالی شرکت، میزان اتکای آن به بدهی و ارزیابی تغییرات سرمایه و سود انباشته است. بااین‌حال، این رقم به‌تنهایی بیانگر ارزش واقعی یا ارزش بازار شرکت نیست؛ زیرا ارزش بازار تحت تأثیر قیمت سهام، انتظارات سرمایه‌گذاران، چشم‌انداز سودآوری و شرایط بازار قرار دارد.
پی‌نوشت: «واژه‌یار» مجموعه بسته آموزشی مبتنی بر متن است که سعی می‌کند طبق یک خط سیر کاربردی، مفاهیم پایه‌ای بازار سرمایه و بازارهای مالی رو به صورت ساده، کوتاه و روان برای مخاطبان تشریح کند.
