وقتی سهام یک شرکت را می‌خرید، مالک بخشی از آن شرکت می‌شوید. اما این مالکیت چگونه می‌تواند برای شما سودآور باشد؟
بسیاری از افراد تصور می‌کنند تنها راه کسب سود از بورس، خرید سهم در قیمت پایین و فروش آن در قیمت بالاتر است. درحالی‌که افزایش قیمت سهم و دریافت سود نقدی، دو مسیر اصلی کسب سود از سرمایه‌گذاری در سهام هستند. در ادامه، هر دو روش را با مثال بررسی می‌کنیم.
۱. کسب سود از افزایش قیمت سهم
اگر قیمت سهم از مبلغی که برای خرید آن پرداخت کرده‌اید بالاتر برود، ارزش سرمایه‌گذاری شما افزایش پیدا می‌کند. تا زمانی که سهم را نفروخته‌اید، این افزایش ارزش «سود تحقق‌نیافته» است؛ با فروش سهم، سود شما محقق می‌شود.
برای مثال، فرض کنید سهمی را به قیمت ۱٬۰۰۰ تومان خریده‌اید و مدتی بعد آن را به قیمت ۱٬۵۰۰ تومان می‌فروشید. در این حالت، به‌ازای هر سهم ۵۰۰ تومان سود به دست می‌آورید؛ البته برای محاسبه سود خالص، باید هزینه‌های معامله را نیز در نظر بگیرید.
قیمت سهام می‌تواند تحت‌تأثیر عملکرد شرکت، چشم‌انداز صنعت، شرایط اقتصادی و عرضه و تقاضای بازار تغییر کند. بنابراین، همان‌طور که امکان افزایش قیمت وجود دارد، کاهش قیمت و زیان نیز ممکن است.
۲. کسب سود از دریافت سود نقدی
مسیر دیگر، دریافت بخشی از سود شرکت است. بعضی شرکت‌ها با تصویب مجمع عمومی عادی سالانه، بخشی از سود خود را میان سهام‌داران تقسیم می‌کنند. مبلغ سود نقدی به‌ازای هر سهم، DPS نام دارد.
برای مثال، اگر هنگام برگزاری مجمع ۱٬۰۰۰ سهم از یک شرکت داشته باشید و مجمع، سود نقدی هر سهم را ۲۰۰ تومان تصویب کند، در مجموع ۲۰۰ هزار تومان سود نقدی به شما تعلق می‌گیرد.
البته همه شرکت‌ها سود نقدی تقسیم نمی‌کنند و مبلغ آن نیز ثابت و تضمین‌شده نیست؛ این موضوع به وضعیت سودآوری شرکت و تصمیم مجمع بستگی دارد.
آیا دریافت سود نقدی به معنای افزایش فوری دارایی است؟
پس از تقسیم سود، قیمت مبنای سهم به میزان سود نقدی مصوب تعدیل می‌شود. به همین دلیل، نباید مبلغ سود نقدی را بدون در نظر گرفتن تغییر ارزش سهم، سودی اضافه بر دارایی قبلی تلقی کرد. قیمت معامله پس از بازگشایی نیز به عرضه و تقاضای بازار بستگی دارد.
سهام جایزه و حق تقدم چه نقشی دارند؟
ممکن است در جریان افزایش سرمایه، سهام جایزه یا حق تقدم به سهام‌داران تعلق بگیرد. اما افزایش تعداد سهام، به‌تنهایی به معنای افزایش ثروت سهام‌دار نیست؛ زیرا قیمت سهم نیز متناسب با شرایط افزایش سرمایه تعدیل می‌شود.
برای بررسی نتیجه افزایش سرمایه، باید ارزش مجموع دارایی و مبالغ پرداختی احتمالی را در نظر گرفت، نه فقط تعداد سهم‌ها را.
بازدهی واقعی سرمایه‌گذاری را چگونه بسنجیم؟
برای ارزیابی عملکرد سرمایه‌گذاری، تغییر ارزش سهام و سود نقدی دریافتی را در کنار هم بررسی کنید. هزینه‌های معامله و هر مبلغی که در طول دوره به سرمایه‌گذاری اضافه کرده‌اید نیز در محاسبه نتیجه نهایی اهمیت دارند.
همچنین می‌توانید سودهای نقدی دریافتی را دوباره سرمایه‌گذاری کنید. این کار در صورت کسب بازدهی مثبت، می‌تواند به رشد سرمایه در طول زمان کمک کند؛ بااین‌حال، بازدهی سهام تضمین‌شده نیست و همواره احتمال زیان وجود دارد.
پیش از خرید سهام، هدف، افق زمانی و میزان ریسک قابل‌تحمل خود را مشخص کنید. اگر فرصت یا دانش کافی برای بررسی مستقیم شرکت‌ها ندارید، آشنایی با صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌تواند گام بعدی شما باشد.
