همایش تخصصی «تامین مالی ارزی؛ راهکارها و فرصتها» با میزبانی تامین سرمایه خلیج فارس و با حضور مدیرانعامل، معاونان مالی و مدیران ارشد شرکتهای گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس برگزار شد. این رویداد با هدف بررسی ابعاد مختلف تامین مالی ارزی و واکاوی ابزارها و چالشهای موجود در اقتصاد کشور و معرفی این فرصتها برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی شرکت تامین سرمایه خلیج فارس؛ در آغاز نشست سید امیدرضا محمدی، مدیرعامل تأمین سرمایه خلیج فارس، بر اهمیت رو به افزایش موضوع تأمین مالی ارزی تأکید کرد. وی با اشاره به طرح این موضوع در جلسات مختلف گفت: تأمین مالی ارزی در قالبهای جدید، موضوعی تازه در اکوسیستم بازار سرمایه است و بررسی دقیق چالشها، ظرفیتها و ابزارهای مرتبط با آن ضرورتی جدی دارد.
محمدی با تأکید بر اینکه تأمین سرمایه خلیج فارس توانسته است در ابزارهای جدید طراحیشده در بازار سرمایه و مرکز مبادلات نقشآفرینی کند، افزود که پیشنهادها و نظرات این مجموعه با استقبال نهادهای مرتبط روبهرو شده و زمینه توسعه فعالیتهای ارزی در حال شکلگیری است.
مروری بر شکلگیری و ساختار سهامداری شرکت
مدیرعامل تأمین سرمایه خلیج فارس در بخش دیگری از سخنان خود، ضمن ارائه گزارشی از روند تشکیل و فعالیتهای شرکت، یادآور شد که این نهاد براساس قانون بازار سرمایه در سال ۱۴۰۰ تأسیس و از اسفند همان سال فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است. وی تصریح کرد که صنایع پتروشیمی خلیج فارس حدود ۴۵ درصد مالکیت شرکت را در اختیار دارد و شرکتها و صندوقهای سرمایهگذاری وابسته به گروه مجموعاً بین ۷۵ تا ۸۰ درصد سهام را تشکیل میدهند.
تشریح حوزههای فعالیت تفارس
محمدی به تشریح حوزههای اصلی فعالیت تأمین سرمایه خلیج فارس پرداخت و توضیح داد که خدمات شرکت عمدتاً در دو بخش «تأمین مالی» و «مدیریت مالی» متمرکز است. به گفته او، مشاوره انتشار انواع اوراق ارزی و ریالی، مشاوره افزایش سرمایه، ارائه تحلیلها و پیشنهادهای مرتبط با مدیریت ریسک و خدمات سبدگردانی اختصاصی از جمله مهمترین فعالیتهای شرکت محسوب میشود.
آمار تامین مالی از ابتدای تاسیس
مدیرعامل تأمین سرمایه خلیج فارس در بخش دیگری از سخنرانی خود به ارائه گزارش عملکرد سه سال گذشته شرکت اختصاص داد. وی با اشاره به مشارکت فعال شرکت در بیش از ۴۷ همت تأمین مالی اظهار داشت که حدود ۷.۵ همت از این تأمین مالیها مربوط به شرکتهای تابعه گروه، بیش از ۲۳ همت متعلق به صنایع پتروشیمی خلیج فارس و حدود ۱۵ همت نیز مربوط به سایر مجموعهها بوده است.
محمدی افزود تنها در سال جاری، نزدیک به ۱۴ همت تأمین مالی برای هلدینگ خلیج فارس انجام شده که بخشی از آن در قالب سه مرحله انتشار اوراق ۱۲ همتی بوده است. همچنین تأمین مالی پروژههایی همچون پتروشیمی ارغوان گستر ایلام در همین مدت صورت گرفته است.
سامانه سرمایهگذاری خلیج فارس؛ خدمت جدید
در ادامه، محمدی به معرفی «سامانه سرمایهگذاری خلیج فارس» پرداخت؛ سامانهای که با هدف یکپارچهسازی و تسهیل دسترسی به خدمات مالی طراحی شده و همزمان با این همایش به صورت رسمی رونمایی شد. او تأکید کرد برنامهریزی برای ارائه خدمات اختصاصی به ۳۰ هزار نفر از کارکنان مجموعه خلیج فارس از طریق این سامانه در دست اجراست و نسخه اپلیکیشن آن نیز به زودی عرضه خواهد شد.
راهاندازی صندوق بازنشستگی؛ بهزودی
وی همچنین به موفقیت شرکت در راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری جدید اشاره کرد و خبر داد که صندوق بازنشستگی تکمیلی نیز در آینده نزدیک فعال خواهد شد. محمدی ابراز امیدواری کرد که تأمین سرمایه خلیج فارس بتواند خدمات مالی رقابتی و فراتر از استانداردهای رایج بازار را در اختیار شرکتها و کارکنان گروه قرار دهد.
مدیرعامل تأمین سرمایه خلیج فارس در پایان ضمن قدردانی از مدیران و کارشناسان حاضر در نشست، ادامه برنامه همایش را به ارائههای تخصصی کارشناسان و نمایندگان مرکز مبادلات ارزی اختصاص داد و ابراز امیدواری کرد نتایج این نشست به ارتقای فرآیندهای تأمین مالی ارزی در صنعت پتروشیمی کشور منجر شود.
در ادامه این نشست محدثه رزاقی، معاون خدمات مالی تأمین سرمایه خلیج فارس، به تشریح ساختارها و ابزارهای تأمین مالی ارزی پرداخت.
مقدمهای بر ابزارهای تأمین مالی از طریق اوراق بهادار
رزاقی با ترسیم کلیات بازار اوراق، ابزارهای تأمین مالی را در دو گروه اوراق بدهی و اوراق مبتنی بر سرمایه معرفی کرد و توضیح داد که بخش عمده ابزارهای رایج در ایران از جمله صکوک، در دسته اوراق بدهی قرار میگیرند. او با اشاره به جایگاه ویژه صکوک مرابحه در بازار سرمایه، یادآور شد که این ابزار از سال ۱۳۹۰ در کشور اجرایی شده و به دلیل ساختار قابل فهم و ساده، بیشترین سهم را در میان انواع اوراق به خود اختصاص داده است.
احساس نیاز به طراحی اوراق مرابحه ارزی
رزاقی با اشاره به محدود شدن دسترسی شرکتها به شیوههای سنتی تأمین مالی خارجی از جمله خطوط اعتباری و وامهای بینالمللی گفت: ضرورت طراحی یک ابزار داخلی ارزی بیش از گذشته احساس میشد. نتیجه این ضرورت، همکاری بانک مرکزی و بازار سرمایه در طراحی اوراق مرابحه ارزی بود؛ ابزاری که از نظر ساختار شرعی، مشابه مرابحه ریالی است اما از نظر فرآیند انتشار، مسیر مصرف منابع و نهاد ناظر تفاوتهای قابل توجهی دارد.
ویژگیها و ساختار انتشار اوراق مرابحه ارزی
رزاقی مهمترین ویژگی این ابزار را هدفگذاری آن بر خرید کالا و خدمات خارجی دانست و توضیح داد که منابع حاصل از انتشار در حساب ارزی نگهداری شده و تنها از طریق بانک عامل و مستقیماً به فروشنده خارجی پرداخت میشود و شرکت ناشر امکان تبدیل ارز به ریال یا مصرف داخلی آن را ندارد.
وی سپس اشاره کرد که برخلاف اوراق ریالی، در این ابزار نهاد واسط حذف شده و فرآیند انتشار تحت مدیریت مستقیم بانک عامل و بانک مرکزی انجام میشود، موضوعی که به کاهش بروکراسی و افزایش سرعت اجرا کمک کرده است.
او در ادامه، مشخصات کلیدی این اوراق را شامل نرخ ثابت ۶ درصد سالانه ارزی، دوره عمر چهار ساله، پرداخت سود سالانه، حداقل حجم تأمین مالی ۱۰ میلیون یورو و سقف انتشار حداکثر ۲۰۰ میلیون یورو عنوان کرد و افزود که صدور این اوراق تنها با موافقت بانک مرکزی امکانپذیر است. وی همچنین بیان کرد که مرکز مبادله ارز و طلا نقش بازوی اجرایی بانک مرکزی را در این فرایند برعهده دارد.
مزایای اوراق مرابحه ارزی برای شرکتهای متقاضی
به گفته رزاقی، این ابزار برای شرکتهای نیازمند خرید تجهیزات خارجی بسیار کارآمد است، زیرا بدون درگیری در فرآیندهای پیچیده بانکی بینالمللی، امکان خرید مستقیم را فراهم میکند. او تأکید کرد که این روش هزینه تأمین مالی کمتری نسبت به وامهای ارزی دارد و این امکان را ایجاد میکند که شرکتها بتوانند منابع ارزی راکد خود را نیز برای مصارف سرمایهگذاری بهکار گیرند.
رزاقی افزود که حضور ضامن و متعهد پذیرهنویسی ریسک انتشار را به حداقل میرساند و از سوی دیگر انتقال منابع به فروشنده خارجی نیز از طریق بانک عامل انجام میشود، بنابراین شرکت ناشر درگیر ریسکهای عملیاتی و حقوقی نقلوانتقال ارز نخواهد شد.
مزایا برای سرمایهگذاران اوراق
رزاقی سپس به جذابیت این ابزار برای سرمایهگذاران اشاره کرد و توضیح داد که اوراق مرابحه ارزی یکی از معدود فرصتهای موجود برای کسب سود قطعی ارزی در داخل کشور است. سرمایهگذاران علاوه بر دریافت سود ثابت ۶ درصد ارزی، از نوسانات قیمت ارز نیز منتفع میشوند و به دلیل وجود ضمانتهای بانکی و احتمال ارائه ضمانت ثانویه از سوی بانک مرکزی برای سرمایهگذاران خارجی، ریسک سرمایهگذاری در این ابزار بسیار محدود است.
چالشهای موجود در انتشار
رزاقی تأکید کرد که با وجود جذابیتهای اوراق مرابحه ارزی، چند چالش جدی در مسیر توسعه آن وجود دارد. نبود بازارگردان و ضعف معاملات ثانویه یکی از مهمترین این چالشهاست که باعث محدود شدن قدرت نقدشوندگی اوراق میشود. همچنین محدودیتهای بازاریابی بینالمللی، پیچیدگیهای مربوط به انتخاب ضامن و بانک عامل، الزام به ارائه گزارشهای دورهای پیشرفت پروژه، و ممنوعیت استفاده از منابع برای خریدهای گذشته یا نیازهای داخلی از دیگر مواردی بود که او به آنها اشاره کرد.
با این حال، رزاقی ابراز امیدواری کرد که برنامه بانک مرکزی برای ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری ارزی بتواند در آینده نزدیک بخشی از این چالشها را برطرف کند.
فرآیند عملی انتشار اوراق برای شرکتها
رزاقی در بخش بعدی، مسیر اجرایی انتشار اوراق را تشریح کرد و توضیح داد که نقش تأمین سرمایه خلیج فارس بهعنوان مشاور عرضه، از مرحله بررسی طرح و تدوین گزارش توجیهی آغاز میشود و تا مذاکرات با بانکها، اخذ مجوزهای لازم، هماهنگی انتشار، انتقال منابع و نظارتهای دورهای ادامه مییابد.
او یادآور شد که بخش عمده هزینههای انتشار شامل کارمزد ضامن، کارمزد بانک عامل و هزینههای مشاوره است و تأمین سرمایه تلاش میکند تا این هزینهها برای ناشر بهینه شود.
آینده ابزارهای ارزی در ایران
در پایان، رزاقی به ابزارهای نوین دیگری اشاره کرد که در حال تدوین یا توسعه قرار دارند. او از اوراق پیشفروش ارز، اوراق سلف ارزی و اوراق وکالت ارزی بهعنوان نسل جدید ابزارهای تأمین مالی ارزی نام برد و افزود که در افق بلندمدت، توکنایزیشن داراییها میتواند مسیر جدیدی برای جذب سرمایه خارجی و سرمایهگذاری مبتنی بر داراییهای رمزارزی فراهم کند.
رزاقی سخنان خود را با این امید به پایان رساند که توسعه ابزارهای ارزی در ایران بتواند ظرفیتهای تازهای برای پیشبرد پروژههای بزرگ صنعتی ایجاد کند.
در ادامه این نشست عادل بهزادی معاون سرمایهگذاری تامین سرمایه خلیجفارس به معرفی ابزارهای مالی و صندوقهای سرمایه گذاری تفارس پرداخت و در انتهای این همایش، نشست پرسش و پاسخی با حضور محمد قزلباش، مدیر توسعه و مطالعات اقتصادی مرکز مبادله ارز و طلای ایران، محدثه رزاقی، معاون خدمات مالی تأمین سرمایه خلیج فارس و ابراهیم صدرالدین، مدیر خدمات مهندسی و ابزارهای نوين تامین سرمایه خلیج فارس برگزار و به سوالات حاضرین پاسخ داده شد.