کارمزد سبدگردانی
کارمزد سبدگردانی براساس مقررات و مصوبات سازمان بورس و اوراق بهادار و قرارداد منعقد شده با مشتریان محاسبه میشود. فرمول پیشنهادی کارمزد توافقی است و معمولا از دو بخش کارمزد مدیریت و عملکرد تشکیل میشود که کارمزد مدیریت مبتنی بر اخذ کارمزد ثابت مختصر و براساس دارایی تحت مدیریت تعیین میشود؛ اما کارمزد عملکرد، که کارمزد متغیر هم بیان میشود، به میزان بازدهی کسب شده در پایان قرارداد بستگی دارد. برای تعیین این کارمزد ابتدا نرخ مبنا مشخص میگردد که معمولا نرخ مبنا برابر با نرخ سود بانکی میباشد. در صورت کسب بازدهی بالاتر از نرخ مبنا، سهمی از مازاد سود کسب شده به شرکت سبدگردان تعلق میگیرد. این کارمزد کاملا متغیر بوده و متناسب با افزایش بازده سبد سهام مدیریت شده و با توافق طرفین قرارداد تعیین میشود.
قوانین و مقررات
قوانین و مقررات در اجرای بند (۲) ماده (۷) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذر ماه ۱۳۸۴، به منظور مدیریت حرفهای وجوه سرمایهگذاران در بازار سرمایه، نهاد مالی جدیدی به نام سبدگردان به عنوان نهاد واسطهای معرفی شد. طبق بند ۴ مادۀ ۱ دستورالعمل تأسیس و فعالیت سبدگردان، سبدگردانی عبارت از تصمیم به خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار بهنام سرمایهگذار معین توسط سبدگردان در قالب قراردادی مشخص و بهمنظور کسب انتفاع برای سرمایهگذار است و منظور از سبد اختصاصی، مجموع داراییهای موضوع سبدگردانی (اعم از وجه نقد، اوراق بهادار و مطالبات) است که به مشتری معینی تعلق دارد.
سبدگردان نیز مانند هر شخص حقوقی فعال در فضای کسب و کار کشور الزام به رعایت قوانین و مقررات مختلفی دارد، اما به جهت اینکه سرآمد یک نهاد مالی محسوب میشود و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت مینماید، مهمترین قوانین و مقررات ناظر بر آن مربوط به بازار سرمایه میباشد. قانون بازار اوراق بهادار، قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و دستورالعمل تاسیس و فعالیت شرکتهای سبدگردان منابعی هستند که چهارچوب اصلی فعالیت سبدگردان را مشخص نمودهاند.
رویه محاسبه بازدهی
به منظور ارائهی روشی که بتوان از طریق آن بازدهی سبدهای اختصاصی و همچنین عملکرد سبدگردان را ارزیابی نمود، از دو فرمول شناختهشده جهانی تحت عناوین (الف) نرخ بازدهی پول وزنی (MWRR) و (ب) نرخ بازدهی زمان وزنی (TWRR)، استفاده میشود که چگونگی محاسبهی این دو روش تشریح میشود. نرخ بازدهی پول وزنی (MWRR) برای هر سبد اختصاصی محاسبه میشود و به گونهای طراحی شده تا بیانگر بازدهی هر سبد اختصاصی تحت مدیریت سبدگردان باشد.
روش محاسبه بازدهی سبد اختصاصی:
برای محاسبه بازدهی هر سبد اختصاصی از رابطۀ زیر استفاده میشود:
روش محاسبۀ بازدهی سبدگردان:
ابتدا کل دورۀ مورد نظر براساس تاریخ وقوع جریانهای نقدی (افزایش سرمایه یا برداشت سرمایهگذار) و تاریخ انعقاد قرارداد جدید سبدگردانی یا تاریخ خاتمه یک قرارداد سبدگردانی به زیر دورههای متعدد تقسیم میشود.
پس از تقسیم کل دوره به زیر دورههای موردنظر، بازدهی هر زیر دورۀ nام به شرح زیر محاسبه میشود:
سالانه کردن نرخهای بازدهی:
برای سالانه کردن هریک از بازدهیهای محاسبهشده از فرمول زیر استفاده میشود: