اوراق خرید دین
زمانی که فعالیت یک شرکت به نحوی است که محصولات خود را بر اساس عقود مبادلهای شامل اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی و جعاله به صورت مدتدار به مشتریان خود عرضه مینماید و از این محل مطالبات (اسناد دریافتنی) در صورتهای مالی خود شناسایی مینماید، آن شرکت میتواند به جای انتظار تا سررسید این مطالبات برای دریافت وجوه آن، پیش از سررسید از طریق ساز و کار انتشار اوراق خرید دین مطالبات واجد شرایط خود را بر اساس آخرين صورت هاي مالي حسابرسي شده تنزیل کرده و به سرمایهگذاران در بورس بفروشد و از این طریق تأمین مالی بنماید.
چه مطالباتی میتواند مبنای انتشار اوراق خرید دین قرار بگیرد؟
مطالبات ریالی مدتدار از اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از عقود مبادلهای از قبیل فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک و جعاله به استثنای سلف میتواند مبنای انتشار اوراق خرید دین قرار بگیرند.
چه میزان از مطالبات واجد شرایط میتواند مبنای انتشار اوراق قرار بگیرد؟
حداکثر 50 درصد از کل مطالبات واجد شرایط میتواند مبنای انتشار اوراق خرید دین قرار بگیرد.
دیون و مطالباتی که مبنای انتشار اوراق خرید دین قرار میگیرند چه شرایط زمانی باید داشته باشند؟
از تاریخ ایجاد مطالبات باید حداقل ۱۰ درصد مدت قرارداد سپری شده باشد و اقساط سررسیدشده یا وصول شده باشند، یا حداکثر دو ماه از تاریخ سررسید آنها گذشته باشد مگر اینکه مطالبات فاقد پرداخت دورهای باشد.
آیا ماهیت مطالبات باید مرتبط با فعالیت بانی باشد؟
بله. قراردادهای مبنای مطالبات باید در راستای موضوع فعالیت مندرج در اساسنامه بانی باشد، و بانی حداقل دو سال سابقه فعالیت سودآور در همان زمینه داشته باشد. همچنین تمام مجوزهای قانونی لازم از مراجع ذیصلاح قبل از انعقاد قراردادهای مبنا اخذ شده باشد.
آیا بانی میتواند از مطالبات درونگروهی یا سهامدارانش برای این اوراق استفاده کند؟
خیر. مطالبات از سهامداران، شرکتهای زیرمجموعه یا شرکتهای همگروه نمیتواند مبنای انتشار اوراق خرید دین باشد. فقط مطالباتی که ناشی از معاملات موضوع ماده 129 قانون تجارت است، پس از تصویب آن معاملات در مجمع، می توانند مبنای انتشار اوراق قرار گیرند.
آیا شرایط خاصی برای مطالبات از دولت وجود دارد؟
بله شرایط مطالبات از دولت مجزا است. مبلغ مطالبات باید توسط سازمان حسابرسی، وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه تأیید شده باشد، دولت پرداختهای مربوط به مطالبات را در سررسید (های) مقرر تضمین نموده و تعهد کند ردیف بودجه مشخص در لوایح بودجه سنواتی برای این منظور پیشبینی نماید و خزانهدار کل کشور تعهد نماید پرداخت این مبالغ در سررسید (های) مقرر صورت میپذیرد.
حداقل و حداکثر تامین مالی با استفاده از این روش چقدر است؟
از نظر مقررات حداقل مبلغ تأمین مالی از این روش برابر 10 میلیارد تومان است. لیکن با توجه به عرف بازار سرمایه و توجیهپذیر بودن هزینههای ثابت انتشار اوراق حداقل مبلغ تأمین مالی از این روش 100 میلیارد تومان و حداکثر مبلغ تأمین مالی علاوه بر درنظر گرفتن توانمندی مالی شرکت، معادل مبلغ تنزیل شده 50 درصد از کل مطالبات واجد شرایط خواهد بود.
فرآیند انتشار اوراق با این روش چقدر زمان می برد؟
معمولاً حدود 5 ماه پس از شروع فرآیند، انتشار اوراق انجام شده و منابع مالی به دست شرکت خواهد رسید.
حداکثر و حداقل دوره تامین مالی با این روش چقدر است؟
بر اساس قوانین و مقررات دوره عمر اوراق نمیتواند کمتر از یک سال باشد. در مجموع مطابق عرف بازار بدهی، ماهیت بلند ابزارهای تأمین مالی بازار سرمایه و اشتهای ریسک خریداران اوراق، حداقل دوره تأمین مالی از طریق این روش 3 سال و حداکثر 5 سال است.
این روش برای چه نوع شرکتهایی بیشتر کاربرد دارد؟
عمدتاً بانکها و شرکتهایی که عملیات لیزینگ انجام میدهند اصلیترین استفاده کننده از این اوراق هستند.